Jedzie cygan drogą

Autor: 
McGuinness, Frank
Tytuł oryginalny: 
There Came A Gypsy Riding
Przekład: 
Rozhin, Klaudyna
Gatunek: 
Dramat
Obsada kobiety: 
3
Obsada mężczyźni: 
2
Czas akcji: 
współcześnie
Miejsce akcji: 
na zachodzie Irlandii

Portret rodziny pogrążonej w żałobie po stracie syna, który popełnił samobójstwo dwa lata wcześniej. Właśnie świętowaliby jego 21 urodziny – i z tej okazji spotykają się wszyscy w domu letniskowym. Staje się to impulsem do próby opanowania traumy po tragedii, która wstrząsnęła nimi i zamknęła ich we własnych, osobnych światach. Jak w wielu irlandzkich dramatach, m.in. Conora McPherosna, pojawia się tu postać kogoś nieobecnego (ducha, zjawy, zmarłego), która właśnie przez fakt swej niematerialności i nadprzyrodzonego oddziaływania najsilniej kształtuje zarówno zachowanie postaci, jak i przebieg fabuły.b Frank McGuinness wykorzystuje ten motyw jedynie jako tło. Cała jego uwaga skierowana zostaje na przeżywanie doświadczenia straty przez osoby działające. Dramat ten zadaje również pytanie o sens studiowania literatury i szukania w niej pocieszenia. Charyzmatyczna, podobna do postaci kobiecych Tennessee Williamsa czy Tracy'ego Lettsa, matka zmarłego nastolatka, Margaret, uczy literatury angielskiej na uniwersytecie i nie potrafi się powstrzymać przed komentowaniem swoich stanów psychicznych wersami zaczerpniętymi z romantycznych poetów. Ostatecznie jednak członkom rodziny udaje się odnaleźć własny język opowiadania o przeżytej tragedii i własnych emocjach. Nie zawsze to, co mają do powiedzenia, jest dobre, moralne bądź słuszne. Nie zawsze udaje im się nie sprawić bólu innym. Jednak właśnie ten pierwszy krok uczyniony w kierunku szczerej rozmowy wyznacza kierunek ich postępowania. Zmiana ta możliwa jest dopiero, kiedy po raz pierwszy od śmierci syna przeczytany zostaje jego list pożegnalny. Z jego enigmatycznych, tajemniczych słów członkowie rodziny czerpią siłę i wiedzę, jak dalej żyć.

Z recenzji:

„Ukazując tragiczny egoizm samobójczej śmierci, McGuinness polemizuje ze stereotypem Irlandii jako sentymentalnej sielanki. Sugeruje, iż bezwzględność i okrucieństwo również pasują do irlandzkiej mentalności, a ponadto stanowią sposób na uporanie się z osobistym cierpieniem."

K. Bassett, "The Independent" o There Came a Gypsy Riding w Almeida Theatre w Londynie, reż. Michael Attenborough

Kamila Paprocka