Tajemnicza kraina

Autor: 
Schnitzler, Arthur
Tytuł oryginalny: 
Das weite Land
Przekład: 
Sadowska, Raisa
Gatunek: 
Dramat
Obsada kobiety: 
8
Obsada mężczyźni: 
10+
Prapremiera: 
14.10.1911. na terytorium niemieckojęzycznym w dziewięciu miastach jednocześnie

Jedna z najpopularniejszych sztuk Arthura Schnitzlera. Studium obyczajowe wyższych sfer wiedeńskiego społeczeństwa u schyłku Monarchii Austro- Węgierskiej. Główną postacia jest Fryderyk Hofreiter, fabrykant, właściciel żarówek, starzejący się lovelas. Jest to kluczowa postać sztuki, trzymająca w ręku nici akcji i losy innych bohaterów. Życie pojmuje jako grę, do której wciąga wszystkie inne postacie. Jego plonem jest spustoszenie i śmierć. Dla rozszerzenia produkcji planuje rozbudowę fabryki i załatwienie patentów w Ameryce.
Jego 30-letnia żona Genia jest powodem samobójczej śmierci rosyjskiego pianisty Korsakowa, przyjaciela Hofreitera. Odtrąciła go powodowana raczej konwenansem niż chęcią dochowania wierności mężowi, który ją zresztą stale zdradza. W toku akcji sztuki ulega w końcu młodemu Ottonowi, ponieważ wie, że w tym czasie mąż uwodzi swoją nową zdobycz, Ernę Wahl.
Anna Meinhold - Aigner, aktorka – rozwódka, kobieta z zawodem, sama wychowuje syna Ottona. Nie mogła wybaczyć mężowi zdrady, choć udało się jej zachować godność i spokój. Wydaje się być najbardziej stabilną postacią sztuki.
Otto, jej syn, podchorąży marynarki, 24 lata- kocha się w Geni, swego ojca nie zna. Ma na trzy lata zaciągnąć się na okręt.
Doktor von Aigner- właściciel hotelu Volser Weiher w Dolomitach, gdzie toczy się akcja całego III-ego aktu. Lovelas, lżejszego kalibru niż Hofreiter, codziennie w towarzystwie innej atrakcyjnej cudzoziemki, dawno (ponad 20 lat temu) rozwiedziony z Anną Meinhold. Powodem rozwodu była zdrada małżeńska, do której się przyznał. Anna była największą miłością jego życia. Dowiadujemy się o tym wszystkim z jego rozmowy z Hofreiterem. Za namową Hofreitera ma zamiar przyjechać do Baden i odwiedzić syna i byłą żonę. Nawarstwianie się tragicznych wydarzeń zniweczy te plany. Podobnie jak Hofreiter nosi się z planami rozbudowy przedsiębiorstwa- chce mieć w tej samej okolicy kilka hoteli.
Pani Wahl - afektowana 45-letnia dama.
Gustaw - jej syn. Cały czas w podróżach. Umówiony jest z matką w górach. (3 Akt)
Erna - jej córka. Nowoczesna 20 - letnia panna bez kompleksów, pewna siebie, nowa zdobycz Hofreitera. Po spędzonych z nim intymnych chwilach stale i konsekwentnie wyznająca mu miłość.
Natter - bankier. Zdradzony mąż, kochający życie, a nade wszystko żonę i dlatego przymykający oczy na jej zdradę. Wszystko to wyznaje Hofreiterowi. Imponuje otoczeniu swoim szkarłatnym samochodem.
Adela - jego żona. Przez jakiś czas kochanka Hofreitera, na początku sztuki zrywa z nim ostatecznie. Jest wzruszona zachowaniem Geni, która jej nie odtrąca, lecz zaprasza do siebie w gości razem z dziećmi.
Doktor Franz Mauer - 35 latek poważnie zakochany w Ernie. Jest przyjacielem Hofreitera, ale traci do niego wszelką sympatię, kiedy ten uwodzi Ernę.
Demeter Stanzides - porucznik. Znajomy Hofreitera.
Paul Kreindl.
Albertus Rhon – pisarz. Znany w towarzystwie z trafnych sformułowań. Żona jest mu potrzebna w trakcie twórczych przerw, czyli ”między aktami” pisanej przez niego sztuki.
Marie- jego żona.
Miejsce akcji : Baden koło Wiednia;
W III akcie: Hotel Volser Weiher

STRESZCZENIE

XIX wiek, za kulisą dobrego tonu, małżeństwa i przyjaźni kryją się skomplikowane intrygi i romanse. Sztuka podobna do „Korowodu”, ale lepsza. Postacie głębiej scharakteryzowane, już po pierwszym akcie powstaje więź między nimi a widzem. Mamy do czynienia z pełnymi osobami, nie tylko z wyeksponowanymi cechami charakteru. Fryderyk i Genia, małżeństwo bardzo nieudane. On, 45 letni właściciel fabryki lampek, właśnie rozstał się z żoną swojego bankiera Nattera. Genia dowiaduje się o tym od doktora Mauera, przyjaciela jej i Fryderyka, który startuje z prawdziwymi zamiarami (ślub) do młodej Erny. Sztuka zaczyna się w dzień pogrzebu znanego pianisty Korsakowa. Popełnił samobójstwo, nie wiadomo dlaczego. Genia wyjaśnia mężowi, że Korsakow, który także był dobrym przyjacielem Fryderyka, zabił się z jej powodu. Odmówiła zostać jego kochanką, choć go kochała. Wyjazd Fryderyka z Mauerem i licznym towarzystwem w góry. Genia zostaje pod pretekstem czekania na przyjazd syna. Między Fryderykiem a Erną dochodzi do romansu, Mauer się usuwa. Po zdobyciu Erny Fryderyk chce ją oddać Mauerowi, lecz ten oczywiście zachowuje dystans. Odmawia. Równocześnie okazuje się, że Genia ma romans z Ottonem, synem dobrej przyjaciółki, aktorki, która rozstała się z mężem, kiedy Otto miał 4 lata. Ów mąż zmienia kochanki jak rękawiczki, choć nadal kocha swoją żonę. Jest również przyjacielem Fryderyka.
Otto ma wypłynąć w morze na 3 lata, zaciągnął się na okręt. Fryderyk wyzywa go dzień przed wyjazdem na pojedynek. Konfrontacja Geni z Erną. Każda oczekuje powrotu ukochanego. Pani Meinhold, nieświadoma napiecia, przychodzi w odwiedziny. Wiedzieła o Geni i swoim synu. Erna wychodzi. Wraca Fryderyk, z typowym dla niego uśmieszkiem wita i żegna się z panią Meinhold. Wiadomość o śmierci Ottona powoduje u Geni wybuch emocji. Fryderyk jest niewzruszony. W ostatniej scenie V aktu serdecznie podejmuje oczekiwanego syna, Percy’ego.
Wielką zaletą sztuki jest wysmakowany język, precyzyjne wskazówki co do gestykulacji i wystroju sceny. Mały epizod dotyczący wrogiego stosunku Austrii do Niemiec.
Niesłychanie wciągająca akcja, do końca trzyma w napięciu.